Šerijatska sudačka škola u Sarajevu – dokaz visokog obrazovanja iz 19. stoljeća

Šerijatska sudačka škola u Sarajevu – dokaz visokog obrazovanja iz 19. stoljeća

Zgrada u kojoj se od 1995. godine nalazi Fakultet islamskih nauka u Sarajevu, sagrađena je 1887. godine po projektu Karla Paržika u bogatom pseudomaurskom dekorativnom maniru sa elementima i detaljima skupljenim iz raznih regionalnih škola islamske umjetnosti. Kada je sagrađena bila je to zgrada Šerijatske sudačke škole, koja je jedna od najstarijih obrazovnih institucija u okviru Univerziteta u Sarajevu. Škola je sa radom prestala 1935. godine.

Pripremila: Abela Purivatra

Duga akademska tradicija

Gazi Husrev-begovom vakufnamom iz 1537. godine Sarajevo je upisano na mapu akademskih centara u ovom dijelu Evrope. Gazi Husrevbegova biblioteka najstarija je univerzitetska institucija. Nakon nje, osnovane su Šerijatska sudačka škola 1887. godine, Zemaljski muzej 1888. godine, Vrhbosanska katolička bogoslovija 1890. godine. Sarajevsko-reljevska pravoslavna bogoslovija je 1892. godine uzdignuta na stepen visoke škole. Zemaljski muzej je danas pridružena, a Katolički bogoslovni fakultet punopravna članica Univerziteta u Sarajevu.

Mektebi-nuvab, kako se također škola zvala, otvorena je 6. aprila 1889. kao petogodišnja viša škola, a prestala je raditi u aprilu 1937. godine.

Pod njenim okriljem obrazovao se veliki broj alima i muslimanskih intelektualaca.Na početku, škola je imala cilj da obrazuje kadije koji su imali nadležnost da primjenjuju šerijat u personalnim stvarima bosanskih muslimana unutar državnopravnog okvira Habsburške Monarhije. Zbog toga je naglasak u nastavnom planu ove škole bio na šerijatskim naukama.

Tokom perioda između dva svjetska rata, 1937. godine Šerijatska sudačka škola je podignuta na nivo fakulteta a ime joj je promjenjeno u Viša islamska šerijatsko-teološka škola. To je značilo da škola nije više obrazovala samo kadije nego i teologe.

 

Paržikov pečat

Godine kada je najveći svjetski inovator Nikola Tesla prijavio svoje prve izume u Sjedinjenim Američkim državama, u Sarajevu je arhitekta Karlo Paržik projektovao zgradu Šerijatske sudačke škole.

Karlo Paržik bio je česki arhitekta koji je rođen u selu Veliš, a koji je umro u Sarajevu kojem je, otkako je došao sa 26 godina, dao svoj lični pečat i veliki doprinos urbanizaciji i izgradnji grada. Zgrada Zemaljskog muzeja i palača Marijin dvor najznačajnija su njegova djela. 2008. godine po njemu je nazvan trg ispred crkve Sv. Josipa na Marijin dvoru u Sarajevu.

Zgrada Šerijatske sudačke škole nalazi se na raskrsnici ulica Sagrdžije i Čemerlina. Poslije drugog svjetskog rata u toj zgradi je bio smješten Muzej grada Sarajeva, a nakon posljednjeg rata u zgradi je smješten Fakultet islamskih nauka.