Ne treba nam uvijek sedmica ili dvije da bismo se udaljili od svakodnevne rutine. Istraživanja o kratkim odmorima pokazuju da nekoliko slobodnih dana može biti povezano s boljim raspoloženjem, oporavkom i manjim osjećajem stresa – posebno kada se zaista odvojimo od posla.
Šta se događa kada promijenimo sredinu?
Odlazak u drugi grad prekida dio rutine na koju smo navikli. Umjesto poznatih ulica, posla i svakodnevnih obaveza, pažnju usmjeravamo na nove prizore, ljude, hranu, šetnje i aktivnosti.
Istraživanje objavljeno u Annals of Tourism Research Empirical Insights upravo se bavilo restorativnim efektima kratkih odmora. U istraživanju je učestvovalo 156 zaposlenih na australijskim univerzitetima, a autori su posmatrali kako kratki i duži odmori utiču na obnovu pažnje i druge pokazatelje oporavka. Rezultati su ukazali da odmori mogu imati mjerljive restorativne efekte, pri čemu su važnu ulogu imali karakteristike samog odmora i mogućnost udaljavanja od svakodnevnog okruženja.
Drugim riječima, nije nužno potrebno otputovati daleko. Važno je da se na neko vrijeme odmaknemo od uobičajenog ritma.
Nekoliko dana može napraviti razliku
Jedno randomizirano kontrolisano istraživanje, objavljeno 2018. godine u časopisu International Journal of Environmental Research and Public Health, pratilo je 40 menadžera srednjeg nivoa tokom četverodnevnog odmora. Polovina učesnika provela je četiri noći u hotelu izvan uobičajenog okruženja, dok je druga grupa isto vrijeme provela kod kuće, bez rada.
Kod obje grupe zabilježeni su porast blagostanja i oporavka te smanjenje osjećaja stresa i opterećenja. U hotelskoj grupi smanjenje opterećenja bilo je izraženije, ali autori naglašavaju da rezultate treba oprezno generalizovati zbog malog i specifičnog uzorka.
U drugom istraživanju, Jessica de Bloom i kolege pratili su 80 zaposlenih prije, tokom i nakon odmora od četiri do pet dana. Zabilježeno je poboljšanje zdravlja i blagostanja tokom odmora, a veći osjećaj opuštenosti i psihološke udaljenosti od posla bio je povezan s boljim ishodima. Ipak, dio efekta se nakon povratka na posao relativno brzo smanjivao.
Vikend bez poslovnih poruka
Kratki odmor ipak neće imati isti efekat ako ga pretvorimo u nastavak radne sedmice.
Istraživanje objavljeno u Journal of Occupational and Organizational Psychology pratilo je oporavak zaposlenih tokom vikenda i pokazalo povezanost psihološkog odvajanja od posla, opuštanja i aktivnosti koje pružaju osjećaj postignuća s boljim osjećajem oporavljenosti početkom nove radne sedmice.
Slične zaključke donosi i istraživanje 70 zaposlenih koje je pratilo četiri vikenda: fizička aktivnost bila je povezana s manjim negativnim raspoloženjem ponedjeljkom samo kod onih koji su tokom vikenda uspjeli postići veći stepen psihološkog odvajanja od posla.
Stoga vikend izvan grada ne mora podrazumijevati gust raspored i desetine lokacija.
Može biti dovoljno nekoliko sati vožnje, šetnja, dobra večera, dovoljno sna i telefon koji veći dio dana ne provjeravamo zbog posla.
