Prix Versailles svake godine izdvaja savremene arhitektonske projekte koji mijenjaju način na koji doživljavamo gradove, putovanja i javne prostore. Na listama se ne nalaze samo muzeji i hoteli, već i aerodromi, željezničke i metro stanice, restorani, sportski objekti, kampusi i veliki trgovački prostori.
Posebnost ovog izbora je u tome što arhitekturu ne posmatra samo kroz izgled zgrade. U obzir se uzimaju i odnos prema lokalnom naslijeđu, održivost, način na koji objekat komunicira s gradom, iskustvo posjetilaca i njegov širi utjecaj na prostor.
Muzeji koji su postali destinacije sami za sebe
Među najzanimljivijim izborima za 2026. godinu nalazi se sedam muzeja sa četiri kontinenta. Među njima je Zayed National Museum u Abu Dhabiju, koji je osmislio Norman Foster. Smješten je u kulturnom distriktu Saadiyat, a njegovih pet velikih čeličnih tornjeva oblikovano je prema krilima sokola u letu, čime arhitektura direktno povezuje savremeni dizajn s kulturnim identitetom Ujedinjenih Arapskih Emirata.
Na listi je i Science & Technology Museum u Shenzhenu, čiji je projekat potpisao Zaha Hadid Architects, dok je u kineskom Guangzhouu pažnju privukao Xuelei Fragrance Museum, posvećen svijetu mirisa i parfema.
Tokio predstavlja MoN Takanawa: The Museum of Narratives, projekat arhitekte Kenga Kume koji se bavi različitim pričama, kulturama i načinima pripovijedanja. U Arlingtonu u Sjedinjenim Američkim Državama nalazi se National Medal of Honor Museum, dok je Islamic Civilization Center u Taškentu posvećen historiji i civilizacijskom naslijeđu islamskog svijeta.
Jedini muzej iz Evropske unije na listi za 2026. je Lost Shtetl Museum u Šeduvi u Litvaniji, posvećen historiji jevrejske zajednice tog područja.
Zanimljivo je da se među ovim projektima nalaze vrlo različite teme – od nacionalne historije i nauke do parfema, umjetnosti, sjećanja i islamske civilizacije. Time muzeji sve više postaju razlog za putovanje sami po sebi, a ne samo jedna od stanica tokom obilaska grada.
Željezničke stanice više nisu samo mjesto kroz koje prolazimo
Prix Versailles je u 2025. godini posebno izdvojio sedam putničkih stanica iz Australije, Belgije, Kine, Francuske i Saudijske Arabije.
Među njima su Gadigal Station u Sydneyju, Mons Station u Belgiji, Baiyun Station u Guangzhouu, Saint-Denis–Pleyel i Villejuif–Gustave Roussy u Francuskoj te KAFD Station i Qasr Al Hokm Station u Rijadu.
Posebno priznanje pripalo je stanici Villejuif–Gustave Roussy, dijelu Grand Paris Expressa. Projekt je osmislio Dominique Perrault, a stanica povezuje linije 14 i 15. Izgrađena je duboko ispod površine, ali je zamišljena kao veza između podzemne infrastrukture i grada.
U Sydneyju je Gadigal Station zanimljiva i zbog načina na koji je u savremenu infrastrukturu ugrađen lokalni identitet. Nazvana je po narodu Gadigal, tradicionalnim čuvarima zemlje na kojoj se nalazi centralni dio Sydneyja, dok su arhitekturu vodili Foster + Partners i COX Architecture.
Qasr Al Hokm Station u Rijadu pokazuje drugi pristup. Velika metalna nadstrešnica povezuje različite nivoe stanice, propušta prirodno svjetlo prema podzemnim prostorima, dok se u atriju nalazi vrt. Stanica je dio nove metro mreže Rijada.
Ovakvi projekti pokazuju kako željeznička stanica danas može biti mnogo više od mjesta dolaska i odlaska. Ona postaje dio identiteta grada, javni prostor i često jedna od novih arhitektonskih atrakcija.
Hoteli koji povezuju arhitekturu i lokalni karakter
Na listi hotela za 2026. nalazi se 16 objekata širom svijeta, a među njima su i dva posebno zanimljiva putnicima iz našeg regiona.
Villa Dubrovnik u Hrvatskoj našla se među odabranim hotelima, zajedno s objektima kao što su Orient Express La Minerva u Rimu i Splendido, A Belmond Hotel u Portofinu. Na listi su i Sir Prague, The Telegraph Hotel u Tbilisiju, The Oberoi Rajgarh Palace u Indiji, Kasbah d’If u Marrakešu, Naboa u Tulumu, Soori Penang u Maleziji i Desert Rock u Saudijskoj Arabiji.
Posebno je zanimljiv Orient Express La Minerva u Rimu, smješten u historijskoj palati iz 17. stoljeća. U Portofinu je Splendido nastao obnovom nekadašnjeg benediktinskog samostana iz 16. stoljeća, dok je Sir Prague smješten u neorenesansnoj zgradi iz 1884. godine.
Izvan Evrope, izbor donosi sasvim drugačije primjere: The ArcadiaPlace na jezeru Lugu u Kini, The Silk Lakehouse u Hangzhouu, Maison Mystique na području Khao Yaija u Tajlandu i druga odmarališta koja pokušavaju arhitekturu uklopiti u pejzaž umjesto da je odvoje od njega.
Restorani u kojima je i prostor dio doživljaja
Prix Versailles posebno prati i restorane, jer se gastronomski turizam danas sve više oslanja na cjelokupno iskustvo – od hrane i usluge do prostora u kojem gost boravi.
Među izborima za 2026. su Nobu One Za'abeel u Dubaiju, Le Fou u Beču, Monti u Gstaadu, Finlandia Bistro u Helsinkiju, Carbone u Londonu, Marlow u Monaku, Smoked Room i Gerbou u Dubaiju, Blackswan u Pekingu, Lobster Club na Mallorci, Shell na Nusa Penidi, Bouchon Carême i Ōrtensia, Seven Island u Busanu, Kimyona u Rijadu, Circus u Bathu i Julie's u Londonu.
Među njima se posebno izdvaja Le Fou u Beču, smješten u historijskom Hotelu Ambassador, gdje je savremeni enterijer uklopljen u postojeću arhitekturu. Nobu One Za'abeel u Dubaiju pokazuje drugi pristup – restoran postaje dio luksuznog kompleksa i važan element ukupnog iskustva gosta.
Još jedan zanimljiv primjer dolazi iz 2025. godine: pariški Ducasse Baccarat dobio je glavno priznanje u kategoriji restorana, dok su posebna priznanja za enterijer i eksterijer otišla različitim restoranima širom svijeta.
Aerodromi koji više nisu samo mjesto presjedanja
Ako se gleda iz ugla turizma, jedna od najzanimljivijih kategorija je upravo ona posvećena aerodromima.
Za 2026. godinu Prix Versailles je izdvojio sedam terminala i aerodroma: Guangzhou Baiyun Terminal 3, Frankfurt Terminal 3, Lokapriya Gopinath Bordoloi Terminal 2 u Guwahatiju, Navi Mumbai Terminal 1, Techo International Airport u Phnom Penhu, Pittsburgh International Airport i San Diego Terminal 1.
U Guangzhouu arhitektura novog terminala koristi motive cvijeća, vode i oblaka, uz vrtove i otvorene prostore. Novi terminal u Guwahatiju inspirisan je bambusovom orhidejom, lokalnim zanatima i pričama autohtonih zajednica.
Terminal u Navi Mumbaiju prepoznatljiv je po krovu inspirisanom lotosovim cvijetom, dok je Techo International Airport u Kambodži oblikovan velikom nadstrešnicom i konstrukcijom koja podsjeća na drveće i tradicionalnu arhitekturu.
U Frankfurtu je Terminal 3 zamišljen gotovo poput grada – sa prostorima koji podsjećaju na ulice, trgove i gradske četvrti. U San Diegu velika zakrivljena staklena fasada uvodi dnevnu svjetlost u terminal i povezuje objekat s karakterom grada.
Od trgovine do sporta – arhitektura postaje turistička atrakcija
Prix Versailles posljednjih godina pokazuje da granice između arhitekture, turizma i svakodnevnog života postaju sve manje jasne.
U kategoriji velikih trgovačkih prostora za 2026. godinu izdvojeni su, između ostalih, House of Dior Beijing i ISSEY MIYAKE / NEW YORK, dok su ranijih godina među projektima bili Tiffany & Co. u Milanu i Longchamp u SoHou.
Tu su i sportski objekti, poput Kagawa Prefectural Arene, Intuit Domea i Caesars Superdomea, kao i univerzitetski kampusi. Na taj način Prix Versailles prati čitav niz prostora koji utiču na to kako izgleda savremeni grad i kako ga doživljavaju njegovi stanovnici i posjetioci.
Šta ovaj izbor govori o savremenom turizmu?
Liste Prix Versaillesa pokazuju kako muzej može postati razlog za putovanje. Željeznička stanica može biti arhitektonska znamenitost. Aerodrom može biti prvi susret s identitetom destinacije, a hotel ili restoran dio kulturnog iskustva grada.
Upravo zato se u izboru Prix Versaillesa stalno ponavljaju teme poput lokalnog naslijeđa, održivosti, javnog prostora, prirode i iskustva posjetilaca. Savremeni turizam sve više traži mjesta koja nisu samo funkcionalna, nego imaju priču, prepoznatljiv karakter i vezu s prostorom u kojem se nalaze.
