Arheološki istraživački radovi u regiji Medina u Saudijskoj Arabiji otkrili su niz kamenih natpisa koji nose ime Omera ibn el-Hattaba, drugog halife islama, zajedno s velikim brojem drugih drevnih artefakata koji rasvjetljavaju ranu historiju ovog područja.
Prema saopćenju Saudijske komisije za kulturnu baštinu, nalazi su otkriveni tokom prve dvije faze opsežnog arheološkog istraživanja u provinciji Al Mahd. Ukupno je dokumentirano 1.774 arheološka nalaza, što ovo istraživanje svrstava među najznačajnije u regiji posljednjih godina.
Stotine natpisa i arheoloških lokaliteta
Među otkrićima je i 173 ranije nepoznata arheološka lokaliteta, što potvrđuje bogatstvo historijskog naslijeđa ovog područja, koje je stoljećima bilo važno čvorište trgovačkih i hadžijskih ruta.
Pored natpisa koji nose ime halife Omera, pronađeni su i drevni arapski poetski zapisi urezani u kamenu. Istraživači ističu da su ovi natpisi sačuvani na kamenim površinama koje su izdržale stoljeća prirodne erozije.
Raznovrstan arheološki materijal
Prema podacima komisije, nalazi obuhvataju:
- 1.259 crteža u kamenu (rock art)
- 461 islamski natpis
- 34 natpisa u thamudskom pismu
- 11 kamenih struktura
- 3 palače i arheološka kompleksa
- 2 oznake karavanskih ruta
- 4 bunara
Stručnjaci navode da ova raznolikost ukazuje na dug kontinuitet ljudskog prisustva u regiji, od prahistorijskih crteža do ranohistorijskih islamskih natpisa.
Historijski kontekst
Omer ibn el-Hattab bio je drugi halifa islamske države, koja je u periodu od 634. do 644. godine doživjela značajno administrativno i teritorijalno širenje.
Područje Medine, a posebno Al Mahd, historijski je predstavljalo važno raskršće trgovačkih i hadžijskih puteva. Tim rutama su stoljećima prolazili karavani, trgovci i putnici, ostavljajući tragove svog prisustva u obliku natpisa i oznaka na stijenama.
Važno arheološko područje
Stručnjaci naglašavaju da značaj ovih otkrića nije samo u samim natpisima, već i u onome što oni otkrivaju o kretanju ljudi, komunikaciji i svakodnevnom životu u ranim periodima historije Arabijskog poluotoka.
Regija Al Mahd, smještena na starim pustinjskim rutama u blizini Medine, sve se više prepoznaje kao ključno arheološko područje za razumijevanje društvenih i ekonomskih mreža ranog islamskog svijeta.
