Da li na svijetu postoji neko ko nije čuo za Veliki kineski zid? Ima li nekoga ko nije čuo priču da je ova najveća kineska turistička atrakcija jedina ljudska građevina koja se može vidjeti čak i iz svemira? Svi smo čuli za Kineski zid, ali mnogi od nas ipak ne znaju zbog čega je, kako i kada zapravo sagrađen.

Fotografije: Pixabay

Kineski zid (ili na kineskom: Wanli Changcheng – Veliki zid dug deset hiljada li-ja) zvanično je najveća i najduža građevina na svijetu. Njegova ukupna dužina, uzimajući u obzir sve obrambene linije koje su različite dinastije gradile kroz više od dva milenijuma, iznosi nevjerovatnih 21.196 kilometara. Poređenja radi, to je više od polovine obima Zemlje na ekvatoru!

Ono što većina ljudi smatra “pravim” Kineskim zidom – onaj prepoznatljivi, moćni kameni zid koji viđamo na razglednicama – zapravo je dio izgrađen za vrijeme dinastije Ming i dugačak je 8.851 kilometar. Ako bismo tu dužinu preslikali na Evropu, ona bi spajala najzapadniju tačku Portugala sa Moskvom – i nazad! Centralni, najočuvaniji i najposjećeniji dijelovi zida visoki su od 5 do 8 metara, a široki oko 6 metara, što je bilo dovoljno da uporedo prođu pet konjanika ili deset vojnika.

Na zapadu, zid počinje u pustinjskim predjelima i stepama centralne Azije (provincija Gansu), a završava se na istoku, gdje se doslovno spušta u Žuto more kod utvrde Shanhaiguan. Zbog svoje monumentalnosti i istorijske važnosti, Kineski zid je 1987. godine uvršten na listu UNESCO-ve svjetske kulturne baštine, a 2007. proglašen je i jednim od novih Sedam svjetskih čuda.

Historija ispisana krvlju i kamenom

Gradnja prvih preteča Kineskog zida započeta je između V i III vijeka prije naše ere, u vrijeme kada su Evropom cvjetali stari grčki polisi. U to doba, zavađene kineske državice gradile su zasebne zidove kako bi se zaštitile jedna od druge. Međutim, istinsko ujedinjenje i podizanje zida u prepoznatljivi odbrambeni sistem vezuje se za prvog kineskog cara Ćin Ši Huanga (dinastija Ćin). On je u III vijeku prije naše ere ujedinio Kinu, povezao postojeće zidine i započeo formiranje moćne imperije. Osnovna namjena zida bila je jasna – zaštita od upada ratobornih, nomadskih plemena sa sjevera, prvenstveno Huna.

Sam zid je u početku građen od nabijene zemlje, blata i drvne građe, a tek je u kasnijim vijekovima, naročito tokom dinastije Ming, dobio svoj prepoznatljivi izgled od kamena i cigle. Njegovo podizanje, rušenje i ponovna izgradnja sa prekidima su trajali sve do XVII vijeka.

Mnoge su priče ispričane o teškom, prinudnom radu nebrojenih vojnika, seljaka i zatvorenika koji su ostavili svoje živote u temeljima ove građevine, zbog čega ga nerijetko nazivaju i “najvećom grobnicom na svijetu”. Jedna od najpoznatijih i najdirljivijih legendi vezana je za Meng Đijang-nu, ženu čiji je muž odveden na prisilan rad tek što su se vjenčali. Pošto se ni poslije tri godine nije vratio kući, odvažna žena je odlučila da pješke pređe stotine kilometara kako bi mu odnijela toplu odjeću za zimu. Stigavši do zida, saznala je surovu istinu – njen suprug je preminuo od napornog rada, a njegovo tijelo je zazidano u same bedeme. Legenda kaže da je nesrećna žena toliko gorko i silno zaplakala da su njene suze srušile dio zida dug nekoliko stotina kilometara, otkrivši tijelo njenog voljenog muža.

Foto: Pixabay

Genijalan sistem odbrane i komunikacije

Duž čitavog Velikog zida, u pravilnim razmacima podignute su odbrambene kule, osmatračnice i utvrde. Procjenjuje se da ih je na vrhuncu bilo preko 25.000. One su služile kao skladišta oružja, bezbjedna utočišta i osmatračnice sa kojih se kontrolisao teren. Na strateški važnim i većim rastojanjima, uz zid su bile izgrađene čitave kasarne i vojne komande u kojima su boravile hiljade vojnika.

Vojska koja je čuvala granice Kine uspostavila je za to vrijeme genijalan i nevjerovatno brz sistem međusobnog prenošenja poruka na velike udaljenosti. Budući da su kule bile vizuelno povezane, stražari su komunicirali pomoću dimnih signala danju i vatrenih signala (baklji) noću.

Ovaj sistem imao je preciznu šifru:

• Jedan dimni signal značio je da se zidu približava mala grupa do 100 neprijateljskih ratnika.

• Dva dimna signala signalizirala su opasnost od oko 500 neprijatelja.

• Tri dimna signala bila su uzbuna za veliku vojsku od preko 1000 napadača.

Na ovaj način, vijest o napadu mogla se prenijeti hiljadama kilometara daleko za samo nekoliko sati, omogućavajući vojsci da na vrijeme pošalje pojačanje.

Foto: Pixabay

Kraj velike zablude: Vidi li se zid iz svemira?

I za kraj – razbijanje jednog od najvećih mitova u istoriji modernog društva. Odavno je već ustanovljeno da su priče kako se Kineski zid može vidjeti golim okom sa Mjeseca potpuna besmislica (sa Mjeseca se naša planeta vidi samo kao plavo-bijela kugla na kojoj se ne razaznaje nijedna građevina). Među ljudima je, međutim, opstalo vjerovanje da se Zid savršeno vidi iz niske Zemljine orbite (iz svemira).

Ovu teoriju provjerila je i zvanična američka svemirska agencija NASA, kao i brojni astronauti, te su je proglasili – netačnom. Naime, iz niske orbite (sa visine od oko 160 do 400 kilometara na kojoj lete svemirske stanice), Kineski zid je ljudskom oku praktično nevidljiv. Razlog leži u tome što je zid relativno uzak, a izgrađen je od materijala i kamenja iz okruženja, pa se savršeno stapa sa prirodnim reljefom i planinama kroz koje prolazi. Astronauti su potvrdili da se zid može uočiti jedino uz pomoć moćnih kamera sa jakim zumom, i to isključivo u savršenim vremenskim uslovima kada je nebo potpuno vedro.

Za ovaj globalni mit zapravo su krive pogrešne tvrdnje pojedinih pisaca i entuzijasta još iz perioda prije nego što je čovjek uopšte poletio u svemir, koje su se kasnije, kroz medije, pogrešno prepričavale.

Kina je druga planeta!

Turističko srce Kine

Danas je Veliki zid ponos Kine i jedan od najposjećenijih kulturno-istorijskih spomenika na planeti. Dokaz tome je podatak da ga svake godine posjeti preko 10 miliona turista (u rekordnim godinama prije pandemije ta brojka je prelazila i 50 miliona posjetilaca godišnje!).

Najpopularniji, najočuvaniji i najčešće fotografisani dijelovi zida nalaze se u blizini Pekinga (udaljeni oko 50 do 80 kilometara sjeverozapadno od glavnog grada), kao što su sekcije Badaling i Mutianyu. Na ovim lokacijama urađene su najobimnije rekonstrukcije kako bi hodanje po zidu bilo potpuno bezbjedno za posjetioce.

U samom Pekingu, lokalne turističke agencije svakodnevno nude jednodnevne izlete do Velikog zida. Ove ture su odlično osmišljene i najčešće, pored same šetnje po drevnim zidinama, obuhvataju i posjetu čuvenim Grobnicama dinastije Ming, obilazak tradicionalnih fabrika žada i radionica za proizvodnju svile, gdje se posjetioci mogu upoznati sa drevnim kineskim zanatima, nakon čega slijedi tradicionalni kineski ručak. Vidjeti uživo kako se ovaj kameni zmaj pruža preko strmih planinskih vrhova iskustvo je koje se pamti za čitav život.

Ivana Dukčević, Furaj.ba