Izvor Neretve – mjesto u planini gdje se rađa “hercegovački Nil”

Izvor Neretve – mjesto u planini gdje se rađa “hercegovački Nil”

“Nere Etva” – božiji dar, tako su stari Kelti zvali jednu od najljepših bosanskohercegovačkih rijeka specifičnu po svojoj zelenoj boji i jednu od najhladnijih na svijetu. 

Izvor Neretve; Foto: ŠG Zelengora Kalinovik

Stručnjaci s naučnog portala Science Blurtit iz Velike Britanije predstavili su Neretvu kao najhladniju rijeku na svijetu objašnjavajući da je ona takva zbog svog izvora koji se nalazi na lokalitetu Jabuka, u dijelu planine Zelengore, na nadmorskoj visini od 1.227 metara, oko 30-ak kilometara udaljeno od Sarajeva.

Neretva izvire na brdašcu Gredelj, gdje se pojavljuje kao malo vrelo, u koje se ulijeva još nekoliko manjih vrela gradeći rijeku. Odatle teče sve do Jadranskog mora gdje je na ušću formirala deltu neopisive ljepote.

Isprva Neretva je velika planinska rijeka. Usporava tok primajući pritoke Živašnicu, Jasenicu, Lađanicu u Glavatičevu i skreće prema sjeverozapadu do Konjica, prvi grad kroz koji protječe gdje prima pritoku Trešanicu i polahko se širi u Jablaničko jezero.

Duga je 230 kilometara, od čega kroz Bosnu i Hercegovinu protiče dužinom od 208 km, a kroz Hrvatsku do ušća 22 km. Najduža je pritoka Jadranskog mora s istočne obale.

Znana je još od antičkog doba, kada su stari Heleni hodili po našoj zemlji. Zvali su je Nera ili Narenta. U ta je doba bila poznata od današnje Jablanice, gdje je živjelo ilirsko pleme Narensi. Po njoj je ime dobila grčka kolonija Narenta, koja se nalazila uzvodno od današnjeg Metkovića. Osmanlije su u 16. stoljeću tu, na ušću pritoke Norin u nju, sagradile monumentalnu utvrdu da čuva Neretvu, prirodni ulaz u BiH, od venecijanskih brodova. Danas je ta utvrda vidljiva sa magistralnog puta koji od Metkovića vodi prema Jadranskom moru. Zaštićeno je kulturno dobro Hrvatske kojeg je dosta progutalo močvarno tlo.

Kula Norinska; Foto: Furaj.ba

Neretva je u tom kraju značajna i jer je njena delta tu jedan od najplodnijih krajeva u Dalmaciji. Čak je i plovna do Metkovića. A zovu je “hercegovačkim Nilom”, jer je za Hercegovinu značajna kao i ta čuvena rijeka za Egipat.

Foto: Dženad Džino

Rijeka je to s velikim hidroenergetskim potencijalom, zbog čega je na njoj izgrađeno više hidroelektrana: Jablanica, Grabovica, Salakovac, Mostar. U srednjem vijeku na njoj se nalazilo brodogradilište, tačnije, na mjestu današnjeg Počitelja. Mnogi Neretvu nazivaju hercegovačkim Nilom. To je zato što je za Hercegovinu Neretva značajna kao Nil za Egipat.

Jedina je kraška rijeka koja je uspjela savladati poniranje. Njena okolina, pritoke i sama Neretva izuzetno su bogate florom i faunom. U njoj žive jegulje, vodene zmije, a nadaleko je najpoznatija po pastrmci koja se u njoj i uzgaja.

Kako doći?

Do izvora rijeke Neretve može se doći automobilom preko prevoja Čemerno, odakle se može pješke spustiti do samih vrela.

S. Hodžić, Furaj.ba

Zato što jedan članak nije dovoljan… 

UŠĆE NERETVE – TAMO GDJE ZELENA RIJEKA LJUBI PLAVI JADRAN