Roš Hašana (ראֹשׁ הַשָּׁנָה) je jevrejska Nova godina i na hebrejskom jeziku ovaj izraz znači „glava godine“. Ovaj praznik se u tradicionalnom jevrejstvu slavi prvog i drugog tišrija (septembar – oktobar).
Židovska Nova godina, odnosno Roš Hašana, jedna je od četiri židovske nove godine i, prema vjerovanju, obilježava se na šesti dan stvaranja svijeta. Praznik traje dva dana i označava početak desetodnevnog razdoblja molitve poznatog kao „deset dana kajanja“, koje završava postom na Jom kipur – Dan pomirenja. Jom kipur se smatra najvažnijim i najtužnijim danom židovskog kalendara, kada se Židovi prisjećaju svojih pokojnika.
Roš Hašana se doživljava kao vrijeme suđenja za djela učinjena tokom protekle godine, ali i dan Božje odluke o životu ljudi u godini koja slijedi. Prema vjerovanju, Bog kao sudac ljudskih života na ovaj dan otvara tri knjige: jednu za posve pravedne, jednu za posve zle i jednu za one koji su istovremeno dobri i zli, poput većine ljudi. Zbog toga se praznik čestita riječima „Lešana tova tikatevi“, što znači: Budi upisan za dobru godinu.
U Bibliji je ovaj dan označen kao dan okupljanja i duvanja u trube, dok porijeklo slavljenja Roš Hašane kao početka Nove godine potiče iz Talmuda, gdje se ovaj datum smatra praznikom rađanja svijeta. Za razliku od običaja mnogih drugih naroda, kod Jevreja se ovaj praznik obilježava ozbiljno, uz prisjećanje na grijehe i pokajanje. Puše se u šofar, ovnov rog, čiji zvuci podsjećaju na plač i pozivaju na pokajanje, a ujedno simbolizuju jedinstvo židovskog naroda.
Tokom prvog dana praznika vjernici odlaze na rijeku u kojoj ima ribe. Izgovaraju se molitve, a u vodu se bacaju mrve hljeba, što simbolično predstavlja odbacivanje grijeha.
Prva dva dana blagdana zabranjen je svaki rad, osim pripreme hrane. Oblači se svečana odjeća, pri čemu je bijela posebno poželjna, a vjernici odlaze u sinagogu gdje se mole slihes, oprosnice koje se izgovaraju svih deset dana, sve do Jom Kipura.
Roditelji blagoslivljaju djecu, a majka pali svijeće uz blagdanski blagoslov. Ako praznik pada na Šabat, svijeće se ne pale. Uz blagoslov Šehehjanu započinje se večera. Većina Židova novu godinu dočekuje uz tradicionalne svečane večere na kojima se služe riba, meso i mesne supe, razna slatka jela, a obavezno se jabuka umače u med, kao simbol nade u slatku godinu. Na stolu se nalaze i hurme, pečena bundeva, poriluk, špinat, morganj, te riblja ili janjeća glava.
Židovi jedni drugima tradicionalno požele „Šana tova“, odnosno „dobru godinu“.
Furaj.ba
