Sarajevska adresa Isaka Samokovlije

    Sarajevska adresa Isaka Samokovlije

    Rođen je kraj plahovite Drine, u Goraždu, gdje je proveo svoje djetinjstvo. No, u sarajevskoj ulici Mehmed-bega Kapetanovića Ljubušaka na broju 10 bosanskohercegovački književnik i ljekar Isak Samokovlija proveo je skoro polovinu svog života, i s nje otišao u vječnost.

    Kuća Isaka Samokovlije u Sarajevu; Foto: S.H/Furaj.ba

    U Sarajevu je ovaj veliki bh. pripovjedač i humanista završio i Prvu gimnaziju koja je iznjedrila brojne pisce i velike ličnosti poput Ive Andrića. Upravo Andrić ga je nazvao jednim od najboljih pisaca koje je Bosna i Hercegovina dala, a Meša Selimović je rekao kako je Samokovlija, izuzmemo li Andrića, najbolji bosanski pripovijedač poslije Kočića. Studij medicine je završio u Beču. Nakon studija, Samokovlija je radio kao ljekar u Goraždu, Fojnici i Sarajevu. U Fojnici je počeo pisati i u njoj je ostao do 1925. godine. Početak Drugog svjetskog rata zatekao ga je kao šefa odjeljenja u bolnici Koševo, no Samokovlija je ubrzo dobio otkaz zbog toga što je bio Jevrej. Pripadao je porodici sefardskih Jevreja zbog čega je morao nositi žutu traku s Davidovom zvijezdom, kojom su nacisti obilježavali sve pripadnike jevrejske zajednice. Torture zbog vjere i nacije su se nastavile. Kada je proglašena NDH, Samokovliju su zatvorile ustaše, zbog čega je bio prebačen u izbjeglički logor na Alipašinom Mostu u Sarajevu. Ipak uspio im je pobjeći u proljeće 1945. godine i sakriti se sve do oslobođenja zemlje.

    Isak Samokovlija

    Po završetku Drugog svjetskog rata držao je razne pozicije u bosanskohercegovačkim i jugoslavenskim književnim krugovima. Uređivao je književni časopis Brazda od 1948. do 1951, a poslije toga je sve do smrti bio urednik u Izdavačkom poduzeću “Svjetlost”. Zbirke pripovijedaka Nosač Samuel, Od proljeća do proljeća i drama Hanka samo su neka od djela koja su obilježila njegov značajan književni rad.

    Foto: Vlada BPK

    Onoliko koliko ga je oblikovalo djetinjstvo kraj Drine, koje je mnogo utjecalo na njegovo književno djelo, toliko su ga vezale i očarale i sarajevske mahale na Bjelavama, Bistriku, što se vidjelo i osjetilo i u njegovom književnom radu zbog čega je svojevremeno bio prozvan portretistom Sarajeva. U njemu je i umro u 66. godini svog života, a sahranjen je na starom Jevrejskom groblju na Soukbunaru.

    Grob Isaka Samokovlije na Jevrejskom groblju u Sarajevu; Foto: S. H/Furaj.ba

    Kuća u kojoj je živio ne ispunjava uslove da bude proglašena nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine, iako posjeduje izrazitu dokumenarnu vrijednost, te bi sigurno trebala biti zaštićena zbog značaja lika i djela ovog vrhunskog pisca. Do dan-danas na njoj čak nema ni natpisa da je tu nekada živio pisac poput njega. Do svoje smrti 2014. godine o njoj se brinula piščeva kćerka Rikica. Ostavština je to austrougarske vladavine, izgrađena iza 1907. godine, a Samokovlija je postao njen vlasnik oko 1932. godine.

    Kuća Isaka Samokovlije u Sarajevu; Foto: S.H/Furaj.ba

    Ni njegova rodna kuća u Goraždu nije nacionalni spomenik BiH, no uprkos nemaru vlasti za svoje blago koje bi mogli umuzejiti, u BiH se i dalje čuva sjećanje na slavnog pisca. Naime, u Muzeju književnosti i pozorišne umjetnosti sačuvana je kao dio stalne postavke zbirka predmeta i dokumenata koji su mu pripadali.

    Slika može sadržavati: unutra
    A u njegovom rodnom Goraždu svake godine se tradicionalno održava manifestacija “Dani Isaka Samokovlije. Osnovna škola na Marijin-Dvoru u Sarajevu danas nosi njegovo ime, kao i goraždanski Dom zdravlja, a na trgu ispred Ekonomskog fakulteta postavljena je njegova bista.

    S. Hodžić, Furaj.ba


    Isak Samokovlija je rođen 3. septembra 1889. godine, u porodici sefardskih (španskih) jevreja. Njegova porodica se doselila iz Samokova u Bugarskoj, po čemu su dobili prezime Samokovlija. Umro je 15. januara 1955. godine, u Sarajevu.