U meni, u Sarajevu, u Srednjoj Evropi

    U meni, u Sarajevu, u Srednjoj Evropi

    Ima li više Mađarske ili Austrije u Sarajevu? Je li Panonska ravnica došla sa Undjerima do vratničkog vinograda ili sa Aškenazima do Bjelava? Ili, ipak, sarajevskom Srednjom Evropom dominira Bečka kafana Hotela Evropa? 

    421312_10150594488132737_147164537736_9329159_421520368_n

    Ima li mene u Srednjoj Evropi? Osjećam li sjetu, smiraj naizgled bezdušnih, a dušom punih zgrada ostalih iza velike KaundKa carevine? Kao da nisam za onih vremena svakog dana iz stare gimnazijske zgrade, nogu pred nogu pored Markethalle i Velikog parka, dolazio licem u lice do Vancaševe netom zapaljene kuće. Nju opet, na kraju, sebi za ambasadu uze Austrija, dade ti da je gledaš, a ne prilaziš.

    Shvatih da čovjek, ipak, mora usporiti, izaći iz bosanskih brda u Panoniju, oponašati Dunav i razmišljati o toj i takvoj duši. Ima li više Mađarske ili Austrije u Sarajevu? Je li Panonska ravnica došla sa Undjerima do vratničkog vinograda ili sa Aškenazima do Bjelava? Ili, ipak, sarajevskom Srednjom Evropom dominira Bečka kafana Hotela Evropa?

    312620_255528387825529_771067081_n

    Desi se ponekad da pomislim kako grad čine ljudi. Ne. Grad čine duše ljudi. I kad tih ljudi nema osjeti se njihovo prisustvo, u kućama, zgradama, mahalama. U meni. Ista ta duša je prije dolaska u Šeher svoj pečat ostavila u Pragu ili Budimpešti. To je ono što me dočekalo u ovim gradovima i u trenu sam ih osjetio svojim. Nisam došao, već sam bio tu. Povlačio granice u sebi i postavljao granice svojim granicama.

    Tako sam nekad davno osjetio nevidljivu granicu kod Slatkog Ćošeta. Liniju između Sarača, čaršijske brzine, uskih ulica, mravinjaka ili prije bi reci ljudinjaka s jedne i spore, smirene, široke Ferhadije s druge strane. A sve u jednoj ulici. Kao što se na Bentbaši da primijetiti granica između plahovite, brdske Miljacke i one sarajevske, dunavske, uređeno-zarobljene. A sve u jednoj rijeci.

    1bascarsija

    Ima nešto sivo u tom i takvom Sarajevu. I nešto ljubičasto u tom sivilu. Mada ljudi koji vole ljeto i žutilo teško podnose sarajevsku jesen. Ne vide u njoj ono ljubičasto. Ima nešto mirisno u smogu i magli koja zimi zauzme Sarajevo. Bezbeli ima, jer ne može se Sarajevo tek tako zauzeti. Tek kad pomisliš da je tvoje – pobjegne ti. Miris sarajevskog smoga sadrži bit Čaršije. I ćumur, vlagu, kotlinu i ljude u kotlini. I mraz i dah zime nošene vjetrom od kojeg nema skloništa, a kraj mu se nazire tek negdje duboko u tvojim kostima.

    Zašto me zima podsjeća na Srednju Evropu? Možda zato što i tijelo na zimi ulazi samo u sebe, pa duša mora vani. Posmatrati sebe iz nekog drugog ugla. Sebe ljubičastog. U svemu sivom.

     

    Vedran Jakupović, Furaj.ba